Zengin uyak (kafiye) nedir?

Zengin uyak (kafiye) nedir?

Zengin uyak (kafiye): Dize sonlarında ikiden fazla ses benzerliğine dayanan uyak çeşidine “zengin uyak” denir.
Alaca bir karanlık sarmadayken her yeri Atlarımız çözüldü, girdik handan içeri Bu dizelerin sonundaki “-eri” sesleri zengin uyaktır. * * *
Bu sazların duyulur her telinde sâde vatan Sihirli rüzgâr eser dâimâ bu topraktan
Bu dizelerin sonundaki “-tan” sesleri zengin uyaktır.
Uyaklanan sözcüklerden birinin, diğer sözcük için­de yer almasıyla oluşan uyak biçimine “tunç uyak (kafiye)” denir. Tunç uyak, iki veya daha fazla ses benzerliğinden oluşabilir.
Bursa’da eski bir cami avlusu Küçük şadırvanda şakırdayan su
Ahmet Hamdi Tanpınar
İkinci dizenin sonunda yer alan “su” sözcüğü, birinci dizenin sonundaki “avlusu” sözcüğünün içinde yer al­maktadır. Bu nedenle burada tunç uyak vardır.
İlk sevgiye benzeyen ilk acı, ilk ayrılık Yüreğimin yaktığı ateşle hava ılık
Faruk Nafiz Çamlıbel
İkinci dizenin sonunda yer alan “ılık” sözcüğü, ilk dize­nin sonundaki ayrılık kelimesinin içinde geçmektedir. Dolayısıyla dizelerin sonunda yer alan “ılık” sesleri tunç uyak oluşturmuştur. İkiden çok ses benzerliği ol­duğu için bu aynı zamanda zengin uyaktır.
Her suçlunun başında hayali cezâsıyız Her aşık aldatan kadının kalp ezâsıyız
Yahya Kemal Beyatlı
Bu dizelerin sonunda yer alan “ezâ” sözcüğü “cezâ” sözcüğünün içinde yer almaktadır. O hâlde dizelerin sonlarında yer alan “ezâ” sesleri tunç uyak oluştur­muştur. Bu, aynı zamanda zengin uyaktır.
Seni ben bekliyorum göğsüm açık, bağrım açık Hançer ol göğsüme saplan, ecel ol karşıma çık.
Faruk Nafiz Çamlıbel
Bu dizelerin sonunda yer aian “çık” sesleri de tunç uyak oluşturmuştur.

zengin_uyak_kafiye_nedir

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir