Yüzey Gerilimi Nedir?

Yüzey Gerilimi
Göllerde, su birikintilerinde su yüzeyinde duran ve rahatça yürüyebilen küçük böcekler dikkatinizi çekmiştir. Bazı küçük böcekler suyun yüzeyinde sanki bir zar varmış gibi yürürler. Şekil 2.12′ de oklar ile su molekülleri arasındaki çekim gösterilmektedir. Bu çekime, tutma denildiğini öğrenmiştik.
Şekilde görüldüğü gibi iç kısımdaki sıvı molekülleri her yönde çekilirken, yüzeyde¬ki moleküller ise sadece yanlara ve aşağıya doğru çekilir. Moleküller arasındaki bu çekim farkı sıvı yüzeyinde bir gerilmeye sebep olur. Sıvı yüzeyinde oluşan bu gerilmeye, yüzey gerilimi denir. Yüzey gerilimi sayesinde küçük canlılar su yüzeyinde durabilir ve rahatça hareket edebilirler.
Su damlasının küreye benzer bir şekil alması da tutmanın etkisi ile oluşan yüzey ge¬rilimi sonucudur. Su damlacıkları, Şekil 2.13’te görüldüğü gibi, yüzey geriliminin etkisi ile yüzey alanını en aza indirerek küre şeklini alır.

yuzey-gerilimi

yuzey-gerilimii

Madenî paranın üzerinde damlaların birikebilmesinde, yapışma (adezyon) ve tutma (kohezyon) etkilidir. Yapışmanın etkisi ile damlattığımız sıvı, madenî paranın üzerinde du-rabilmektedir. Damla sayısını artırmamıza rağmen tutmanın etkisi ile sıvı, bir bütün hâlin¬de madenî paranın üzerinde durabilmektedir. Yüzey gerilimini tutmanın bir sonucu olarak açıklamıştık.
Farklı sıvılar için, para üzerine taşmadan damlatabildiğimiz damla sayısı yüzey geri¬liminin büyüklüğünün göstergesi olarak kabul edilebilir. Yüzey gerilimi büyük olan sıvılar için daha çok sayıda damlanın dağılmadan, bir bütün olarak bir arada durduğunu görürüz. Tablo 2.4’te görüldüğü gibi aynı sıcaklıktaki farklı sıvıların yüzey gerilimleri birbirinden farklıdır. Etkinlikte paranın üzerine asetondan daha çok su damlatabilmemizin sebebi de bu farktan kaynaklanmaktadır. Bu durumda, bir cam yüzeye su, aseton, zeytinyağı ve cıva damlattığımız-da yüzey gerilimlerine göre birbirinden farklı şekillerde damlalar elde ederiz.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir