Tütün ve Sigara Bağımlılığı ve Tedavisi

sigara_zararlari

Tütün ve Sigara Bağımlılığı ve Tedavisi

1. Tütün ve Sigara Bağımlılığı
Tütün ve sigara kull anımı en yaygın bağımlılıklardandır. Tütün, sigaradan başka pipo, puro ve nargilede de kullanılır. Kıyılmış tütünün çok ince kâğıda rulo şeklinde sarılmasıyla sigara elde edilir. Sigara bağımlılık yapan bir maddedir.

2. Tütün ve Sigaranın Zararları
Sigaraya özenti, kendini kanıtlama, üzüntü ve kaygıları giderme isteği, arkadaşları tarafından kabul edilme vb. nedenlerden dolayı başlanmaktadır.
Sigara, içinde buIunan 4000’den fazla zararlı nedeniyle insan sağIığını bozar. Her yıl pek çok insan sigaranın neden olduğu hastalıklardan ötürü hayatını kaybetmektedir. Sigarada buIunan zararlı maddelerin en başında nikotin, karbonmonoksit, katran, amonyak ve formaldehit gelmektedir.
Nikotin, bağımlılığa neden olan asıl maddedir. Bu madde tansiyonu yükseltir. Damarları daraltır ve refleksleri yavaşlatır. Kanın pıhtılaşmasını sağ layan faktörleri azaltır. Kandaki laktik asit, yağ ve glikozun artmasına neden olur. Boğazı tahriş ederek öksürüğe yol açar.
Karbonmonoksit, kalp ve beyin damarlarına olumsuz etkilerde bul unur. Kanda hemoglobinin taşıdığı oksijenle yer değiştirerek hücrelere taşınan oksijeni azaltır. Bunun sonucunda kalp daha hızlı çalışır, nefes sıklaşır. Kalp yetmezliği, amfizem gibi hastalıklara yol açar.
Katran, bronş mukozasının tüysü yapısını bozarak soI unum yolu hastalıklarına neden olur. Boğaz, ağız içi ve akciğerde görülen kanser hastalığının nedeni sigara içerken solunan katrandır.

Amonyak ve formaldehit akciğerlerde solunum yoluyla alınan havadaki yabancı maddeleri tutan tüysü yapılara zarar verir. Tüysü yapıların bozulması nedeniyle solunan hava arındırılamaz. Bunun sonucunda akciğerlerde ve sol unum yoll arında biriken zararlı maddeler çeşitli hastalıklara neden olabilir.
Bronşit, astım, amfizem, koroner kalp hastalığı ve akciğer kanserinin en önem I i nedeni sigara içmektir. Sigara içmeyle akciğer kanseri oluşumu arasında doğrudan bir ilişki vardır. Sağlık Bakanlığı tarafından yayımlanan biIi msel veriler, kanserli hasIaların, kanser olmayan hasIalara oran Ia daha fazla sigara içmiş olduklarını ortaya koymuştur. Özellikle akciğer, boğaz ve ağız içi kanserlerinin oluşumunda sigara tüketimi önemIi bir etkendir.
Kalp ve damar sisteminde görülen hastalıklardan damar sertliği ve kalp krizine sigara içenlerde daha sık rast Ianır. DoIaşım bozuklukları sonucu görülen kangren ise bacakların kesilmesine neden olur. Sigara, sindirim sistemini bozar, ülser ve mide kanaması riskini artırır.
Erkek ve kadınlarda üreme hücrelerinin yapısını bozan sigara, kısırlığa neden olabilir.  Sigara içen gebelerde, yeterli miktarda oksijen ve besin ögesi poza 5-10 yıl kadar erken girme riski tünün verilerine göre dünyada yılda 5,4 milyon
kişi sigara kullanımı dolayısıyla ortaya çıkan hastalıklar nedeniyle hayatını kaybetmektedir.
alamayan bebekler, yeterince besle- Türkiye’de tüm ölümlerin % 23’ü sigara kullanımına nemediğinden ge I işemez. Bu nedenle bağlı hastalıklardan kaynaklanmaktadır.
gebelik döneminde sigara içmek anne Tütün ve sigara kullanımı nedeniyle 20. yüzyılda adayında dünyada yaklaşık 100 milyon kişi yaşamını yitirmiştir. Ayrıca bebekte zekâ ger iliği, bedeceği tahmin edilmektedir. ileriki yıllarda çocuklarda hiperaktiflik ve dikkat eksikliği gibi sorunlara neden olabilir.
Sigara içmek bu rahatsızlıkların yanı sıra cildi bozar. Yaşlanmayı hızlandırarak ömrü kısaltır ve yaşam kalitesini düşürür.
4207 sayılı Yasa ile sigara reklamları yasaklanmıştır. Sigara reklamları, sigarayı kendine güven, bağımsızlık ve arkadaşlarca kabul edilmenin bir anahtarı gibi sunarak gençl erin duyarlılığını sömü-rür. Bunun yanı sıra büyüklerin, toplumda sevilen sanatçı, sporcu, politikacı vb. bireylerin sigara içerken görülmesi çocuk ve gençleri sigara içmeye özendirmektedir. Ergenlik çağında yaşanan sorunlar da gençlerde bu zararlı alışkanlığa yönelimi artırmaktadır.

3. Pasif İçicilik ve Zararları
Kendileri kullanmadıkları hâlde sigara içilen ortamda bulunan bireyler, sigara dumanını soludukları için pasif içici olmaktadırlar. Sigara içil irken bul unulan ortama, ana ve yan akım dumanı karışır. Ana akım dumanı, sigara içen kişinin akciğerlerine çekip sonra havaya geri verdiği dumandır. Yan akım dumanı ise yanan tüt ünden direkt ort ama karışır. Bu duman içicinin akciğerleri ve sol unum yolundan geçmediğinden bileşiminde pek çok zararlı madde bulunur. Pasif inlara göre pasif içicilere daha çok zarar vermektedir. Pasif içicilerde en çok görülen hastalıklar bronşit ve akciğer kanseridir.
Pasif içicilik en çok bebek ve çocuklara zarar vermektedir. Bu çocuklarda çeşitli akciğer hastalıkları ve astım sık görülür. Pasif içici çocukların diğerlerine oranla akciğer kanseri olma riskleri daha yüksektir. Ayrıca çocukların büyüdüklerinde sigara bağımlısı olma olasılıkları diğerlerine göre daha fazladır.

4. Sigarayı Bırakma ve Tedavi Olma
Sağlığa olan bu olumsuz etkilerinden dolayı sigara içilmemeli, içilen ortamlarda bulunulmamalıdır. Sigara içmeyenler, sigara içenleri uyararak kendi sağlıklarını korumalıdırlar. Büyükler çocukların yanında sigara içmemeli, onl ara kötü örnek olmamalıdırlar.
Sigara, bırakılması ko Iay bir alışkanlık değildir. Sigarayı bırakmak isteyen kişi, iradeli olmalı ve farklı etkinliklere (spor, el sanatları vb.) katılarak bu alışkanlığını yenmeye çalışmalıdır.
Sigara alışkanlığından kurtulmada erken tedavi çok önemlidir. Bağımlılık ilerledikçe vücutta bıraktığı hasar da büyür. Bağımlının tedaviyi isteyerek kabul etmesi çok önemlidir. Kişiyi zorlamak tedavinin başarısını olumsuz yönde etkiler.
Sigara bırakmada birey kararlı ve azimli davranmalıdır. Sigarayı azaltarak değil, birden bırakmalı, sigara içme isteği doğuracak alışkanlıklardan ve yerlerden uzak durmalı, çeşitli spor aktiviteleri yapmalıdır. Sigara içilen ortamlarda bulunmaması da bu konuda bireyin verebileceği çabalardandır. Ayrıca bağımlılar hastanelerin sigara bırakma ünitelerinde tedavi görebilir, Sağlık Bakanlığının “Alo 171” numaralı telefonunu arayarak uzmanlardan yardım da talep edebilirler.
Günümüzde dünyada pek çok insan sigaranın yol açtığı hastalıklar yüzünden hayatını kaybetmektedir. Sigaranın çalışanlarda neden olduğu hastalıklar iş gücü kaybına da yol açmaktadır. Tütün ve tütün ürünlerinin kullanımı, tüm dünyanın en önemli sağlık sorunlarındandır. Ülkemizde bu sorunu çözmek için yapılan uygulamalardan biri 4207 sayılı Tütün Ürünlerinin Zararlarının Önlenmesi ve Kontrolü Hakkında Kanun’un yürürlüğe konmasıdır. Bu yasayla tütün ve tütün ürünlerinin kullanımının yasak olduğu yerler şunlardır:
• Kamu hizmet binalarının kapalı alanları

• Her türlü eğitim, sağlık, üretim, ticaret, sosyal, kült ürel,spor, eğlence vb. amaçla kullanılan binaların kapalı alanları
• Taksi hizmeti verenler dâhil olmak üzere tüm toplu taşıma araçları
• Okul öncesi eğitim kurumları, dershaneler, özel eğitim ve öğretim kurumları dâhil olmak üzere ilk ve ortaöğretim kurumlarının, kültür ve sosyal hizmet binalarının kapalı ve açık alanları
• Lokantalar ve kahvehane, kafeterya gibi eğlence hizmeti veren işletmeler
Söz konusu yasa gereğince sigara rekl amı yapmak ve 18 yaşından küçüklere sigara satmak da yasaktır.

sigara_zararlari

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir