ÖZNEL ANLATIM NEDİR?

ÖZNEL ANLATIM

Öznel: İzafî, sübjektif, göreli, göreceli…

Öznel ifadeler, doğruluğu ve yanlışlığı kişilere göre değişebilen, kanıtlanamayan, tartışmalı, öznel, ölçülemeyen, duygulara bağlı, yorumlanabilir, bilimsel olmayan yargılardır.

Bu tür cümlelerde izlenimler, yorumlar, duygular, beğeniler ve kişisel görüşler anlatılır.

Yahya Kemal, 20. yüzyılın en başarılı şairidir.

İstanbul Türkiye’nin en güzel şehridir.

Karadeniz insanı çok inatçıdır.

En güzel kış meyvesi portakaldır.

 

Hikâyeciliğimizdeki en başarılı dönem o yıllardı.

En güzel yıllarımı o köyde geçirdim.

Şehirde yaşamak köyde yaşamaktan daha zordur.

Öykülerinde bir kuruluk, bir tekdüzelik görülüyor.

Oyundaki dekorlar, seyirciyi o günün ortamına götürerek oyunun etkisini büyük ölçüde artırıyor.

 

Öznel cümleleri varsayım ve olasılık; yorumlama, yakınma, eleştiri ya da beğeni içeren cümleler gibi gruplara ayırmak mümkündür.

 

a. Varsayım Cümleleri

 

Kimi cümleler gerçekte olmadığı hâlde varmış gibi kabul edilen durumları anlatabilir. Bu tür cümlelere varsayım cümleleri denir. Varsayım anlamı “diyelim (ki), farz edelim (ki), tut ki, tutalım (ki), kabul edelim (ki)” gibi sözcüklerle sağlanır.

 

Diyelim ki cüzdanını kaybettin..

Farz edelim okulu bıraktın, ne yapacaksın?

Böyle olduğunu kabul edelim, gururuna yedirebilecek misin?

Tut ki karnım acıktı.

Diyelim ki bu olay gerçek değildir.

 

!

Dikkat edilirse bu cümleler devamı olan cümlelerdir; tamamlanmamış ya da cevap beklenen cümleler… Eğer “Dileyelim ki bu iş anlatıldığı gibi olmasın.” gibi bir cümle kurulursa, bu varsayım cümlesi olmaz.

 

 

b. Yorumlama Cümleleri:

 

Bu tür cümlelerde gizli veya hayali şeylerden anlam çıkarma söz konusudur.

 

Son günlerde hiç konuşmuyor, sanki bana gücenmiş.

Kimse beni dinlemiyor, sanki herkes bana cephe almış.

İkide bir karşıma çıkıyor, sanki beni izliyor.(93-ÖYS)

Sanki suçlu benmişim gibi surat asıyorsun.

 

 

c. Yakınma Bildiren Cümleler

 

Bu tür cümleler insanı pişman edecek şekilde sonuçlanmış olaylardan şikayeti dile getirir. “keşke, bari, hiç değilse, hiç olmazsa” gibi sözcüklerle ve “ki” bağlacıyla kurulan cümlelerdir.

 

Keşke o gün evden çıkmasaydık.

Hiç olmazsa son sınavdan iyi not alsaydın.

Beni düşünmüyorsun bari kendini düşün.

Yüz kere söylesen de anlamaz ki!

Hiç değilse bir kez geç kalma.

Bu kadar fırsat verdik değerlendirmedi ki!

 

 

d. ŞAŞIRMA BİLDİREN CÜMLELER

 

Şaşırma anlamı soru ekiyle de sağlanabilir:

 

Biraz sonra bir batağın içine dalmayayım mı?

Bizim Ali orada da karşımıza çıkmasın mı?

 

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir