MATİSSE (Henri) KİMDİR?

MATİSSE (Henri)

Fransız ressam(Le Cateau-Cambresis 1869 – Nice 1954).Julian Akademisi’ne girmek için hukuk öğrenimini yarıda bıraktı,daha sonraları 1892’de, E.N.S.B.A.’da G.Moreua’nun atölyesinde.Rouault, Camoin, Evenepoe, Manguin veMargue gibi ressamlar (bu sonuncusuyla Süsleme sanatları Okulu’nun akşam derslerinde tanıştı).1899’da da,Carriere akademisinde, Derain ile dostluk kurdu.Monet ve Van Gogh’u tanımış olan Avusturya’lı John Russell’ın kaldığı Belle-ile’de Emile Wery ile birlikte geçirdiği tatiller (1895 ve 1896’da)sırasında izlenimcilikle yakın ilişki kurdu; Lügsemburg Müzesi’nde gördüğü izlenimci yapılar ise gözlerini kamaştırdı(1897).İlk tuvallerinin loş resim tarzı (Breton dokumacı 1896, Art moderne ulusal müzesi) yerini daha açık renk değerlerine bıraktı.(Yemek sonrası 1897.özel kol.)Renk unsuruna bu yeni yaklaşım Korsika’ya yaptığı bir yolculuktan (1898)sonra daha da pekişti(İlk turuncu natürmort 1899 Art moderne ulusal müzesi): bu dönemi 1900 – 1904 arasında Cenazze’den esinlediği süssüz ve yalın bir evre izledi(ayaktaki nü’ler ve natürmortlar dizileri). bunun ardından Signac’ın etkisiyle noktacı fırça darbesiyle açığa çıkan bir renk patlayışı dönemi geldi(Signac sanatçıyı 1904’te Saint-Tropez’ye davet etmiş ve Bağımsızlar Dergisi’nde ondan Lüks dinginlik ve şehvet [özel kol] adlı tablosunu satın almıştı).Metisse 1903’te Güz salonunun kurulmasında katıldı.1905’te bu sergide fovizm hareketinin öncüsü olarak göründü: bu hareket Şapkalı kadında (özel kol.ABD) anlatımcılığı vardı.1905 yazında Colioure’da Metisse’in sanatı yeni izlenimcilikten uzaklaşmaya başladı(bu arada Derain ile birlikte Daniel Monfreid’deki Gauguin tablolarını görmeye gitmişti); bu uzaklaşma ertesi yıl.Yaşama Sevinci’nin (Barnes vakfı Merion Pennsylvania)çizgisel üslubuyla daha da belirginleşti bu da sanatçının Signac’tan kopmasına yol açtı.

1907-1911 arasında Metisse çok sayıda yabancı öğrenciye özel derler verdi: Norveç’li Per Krohg da bunlardan biridir.Bu dersler ona aynı zamanda estetiğin ilkelerini belirleme olanağı sağladı ve la Grande Revue’ye yazdığı makalelerle (1908) söz konusu ilkeleri ortaya koydu.Bu dönem yapıtlarda resim yapısını renklerle kurma ve yalınlaştırma eğilimi görülür(kırmızı yemek sonrası 1908 Ermitaj Leningrad).Metisse zenci maskelerinden 1906’da gittiği Cezayir’de karşılaştığı halk çömlekçiliğinde(Mavi nü Biskara anısı Baltimore müzesi) daha sonraları koleksiyoncu Şçukin’in 1909’da kendisine spariş ettiği Dans ve Müzik adlı tabloları Moskova’da yerine yerleştirirken (1911)ikona resminden esinleşmiştir.Tablonun bu şekli dev boyutlu arabesk öğeye ve bir kaç kromatik alana indirgenmesi (Faslılar ve piyano desi 1916 [Her ikisi de New York’ta Museum of Modern Art’ta bulunmaktatır].

1917-18 arasında Cagnes’de Renoir’la dostluk kurması, Matisse’i,yapıtlarında daha güçlü bir plastik anlayışa ve daha yumuşak bir ışık kullanımına götürdü.Sıkla ilediği pencere ve odalık gibi konularda, biçimlere fazla derinlik verilmemiştir; bunla,her zaman hoşlandığı kumaşlar ve duvar kağıtları uyum içindedir(sisleyici bir zemin üzerinde dekoratif figür, 1925-26, Art Moderne ulusal Müzesi).1905’ten sonra sanatseverler, Matisse’in yapıtlarına büyük ilgi gösterdiler;sanatçı bir çok yolculuk yaptı:İtalya,Almanya,İspanya,Rusya,Fas. 1930 da Tahiti’ye ve ABD’ye gitti; bu son ülkede Dr.Barnes sanatçıya Dans(1932-33, Merion)adlı büyük buyotlu süsleme çaloşmasını sipariş etti. yapıtlarına yansıyan Güney’in göz kamaştırıcılığı,Saint-Tropez dönemi tuvallerinin yaşama sevincinden Silence habiste ders maisons ‘un (1947.özel kol)derin düşüncelerle dolu bir şiirselliğe doğru gelişim gösterdi.;bu gelişim Vence’ta Rosaire capellası ‘nda gercekleştigi Nice’den ayrılarak 1943’te Vence’a yerleşmiştir)Rumen önlüğü (1940)ya da rokay koltuk (1946)konularını işlediği çeşitli tablolarda, parlak kırmızılar,güçlü siyahlar ve aydınlık beyazlar kullandı.Metisse’ın desene ve renge koyduğu çifte tutku, yaşamın son yıllarında, ünlü kesikli guvaş çalışmalarını gecekleştirmesine yol actı(Metisse’ın metinleriyle Jazzderlemesi(1947)Mavi nüler (1952)dizisi; Okyanusya anısı, 1953 New York).

Metisse’ın yapıtları arasında aynı zamanda, önemli bronz heykel dizileri beş yüze yakın gravür çalışması (yedirme baskıresim, ağaç üzerinde oyma, taş baskı) kitap resimlemeleri (Mallarme’nin Poesies [1932], Montherlant’ın Pasiphae [1944] adlı kitapları Lettres de la religiuse portugiase [1946] Florilege des Amours de Ronsard [1948] vb) bulunmaktadır.Sanatçının dul eşini ve çocuklarının yapdıkları bağışlarla 1963’te Nice’te bir Matisse müzesi kuruldu. Cateau müzesinde deMatisse’in yapıtları bulunmaktadır.
MATİSSE (Henri)

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir