Gılgameş Destanı

GILGAMEŞ

Mezopotamya’da yaşadığı kabul edilen ilk çağ destan kahramanıdır. Onun hayatını konu alan yazılı metinlere de “Gılgameş Destanı” adı verilir.
Akkadca’nın en önemli yazılı örneklerinden olan Gılgameş Destanı, Asur kralı Asurbanipal’in Ninova’daki kitaplığında bulunmuş on iki tabletten meydana gelmiştir. Metindeki boşluklar Mezopotamya’da Anadolu’da ortaya çıkarılan başka kitabelerden elde edilen bilgilerle tamamlanmıştır. M.Ö. İkinci bin yılın ilk yarısında Sümer dilinde yazılmış beş küçük şiirde Gılgameş’le ilgili bilgi vermektedir. Bu şiirler; “Gılgameş ve Huvava”, “Gılgameş ve Göklerin Boğası”, Gılgameş ve Kişli Agga”, “Gılgameş, Enkidu ve izmit escort Ölüler Dünyası” ve “Gılgameş’in Ölümü’ adlarını taşırlar.
Destanda ve şiirde adı geçen Gılgameş, büyük bir ihtimalle M.Ö. Üçüncü bin yılın ilk yarısında Mezopotamya’nın güneyinde Uruk’ta hüküm sürmüş olan bir kraldır. Dolayısıyla Kiş Hükümdarı Agga ile aynı çağda yaşamışlardır. Tufandan sonraki Sümer kralları listesinden de söz edilen Gılgameş’e kutsal bir kişilik izafe edilmektedir. Destan ve şiirde anlatılan ve Gılgameş’e ait olduğu söylenen kahramanlıkların tarihi belgesi yoktur. İlahi dinlerin bozulduğu, putlara tapıldığı bir zamanı anlatan Gılgameş Destanı hakkında bu tabletlerden başka bilgi bulunamamıştır.

1.TABLET : Ninova’da bulunan yazılı tabletlere göre Gılgameş; büyük bir savaşçı, yapıcı, yeryüzünde ve denizlerde olup bitenleri bilen yarı tanrı, yarı insandır. Zalim ve sert bir idarecidir. Uruk halkı başka tanrılara başvurarak onun bu sert idaresinin önlenmesini isterler. Gök tanrısı Anu, Gılgameş’in sert ve zalim idaresini engelleyebilmek için Enkidu’yu yaratır. Enkidu daha önce hayvanlar arasında yaşamış vahşi bir insandır. Fakat, Gılgameş’in gönderdiği bir fahişe Enkidu’yu şehre getirir ve uysallaştırarak şehir hayatına alıştırır. Enkidu, kısa sürede şehirlilerin hayat biçimine alışarak Uruk’a gelir. Gılgameş onu beklemektedir.

2.TABLET : Enkidu ile Gılgameş arasında bir güç denemesi yapılır. Bu güç denemesinden Gılgameş üstün çıkar.Bundan sonra Enkidu, Gılgameş’in dostu ve yoldaşı olur.

3.4.5. TABLET :Gılgameş ile Enkidu uzaktaki bir sedir ormanının korucusu Huvava’yı öldürmeye giderler.Eldeki parçalarda bu mücadelenin sonucu ile ilgili gaziantep escort bir bilgi yoktur.

6. TABLET : Uruk’a dönmüş olan Gılgameş, Aşk Tanrıçası İştar’ın evlenme teklifini geri çevirir. Tanrıça’nın onu yok etmek için gönderdiği kutsal boğayı da Enkidu’nun yardımıyla öldürür.

7. TABLET : Enkidu’nun gördüğü bir rüya ile başlar. Enkidu rüyasında boğayı öldürmesi sebebiyle Ea, Anu ve Şamaş adındaki üç tanrının, kendisini öldürmeye karar verdiklerini görür. Bunun üzerine Enkidu hastalanır ve ölür.

8. TABLET : Gılgameş’in Enkidu için yaktığı ağıt ve onun için düzenlediği büyük cenaze töreni anlatılır.

9.10. ve 11. TABLET : Gılgameş, Babil tufanından sağ kurtulan Utnapiştim’i bularak ölüme yakalanmamanın sırrını öğrenmek için tehlikeli bir yolculuğa çıkar. Sonunda Utnapiştim’e ulaşır. Utnapiştim ona tufanın hikayesini anlatır ve gençliğini geri getirecek bitkiyi nerede bulacağını gösterir. Gılgameş bitkiyi elde ettikten sonra, bir yılana kaptırır ve üzüntülü olarak Uruk’a geri döner.

12. TABLET : Destan’a ek özelliğinde olan on ikinci tablette pukku ve mikku adı verilen nesnelerin kaybolması anlatılır.

Destan, Enkidu’nun ruhunun yeryüzüne dönüşü ve bursa escort ölüler dünyasındaki kötü ve üzücü halleri anlatmasıyla son bulur.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir