Gap Projesinin Asıl Amacı Nedir?

SPONSORLU BAĞLANTILAR

Gap Projesinin Asıl Amacı

Temel hedefi, Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde yaşayan vatandaşlarımızın gelir düzeyi ve hayat standardını yükselterek, bu bölge ile diğer bölgeler arasındaki gelişmişlik farkını ortadan kaldırmak, kırsal alandaki verimliliği ve istihdam imkanlarını artırarak, sosyal istikrar, ekonomik büyüme gibi milli kalkınma hedeflerine katkıda bulunmak olan GAP, çok sektörlü, entegre ve sürdürülebilir bir kalkınma anlayışı ile ele alınan bir bölgesel kalkınma projesidir. Proje alanı Fırat ve Dicle nehirlerinin oluşturduğu havzada olan ve tarihte Yukarı Mezopotamya olarak bilinen ovalarda yer alan 9 ili kapsamaktadır. (Adıyaman, Batman, Diyarbakır, Gaziantep, Kilis, Mardin, Siirt, Şanlıurfa, Şırnak)
l970′lerde Fırat ve Dicle nehirleri üzerindeki sulama ve hidroelektrik amaçlı projeler olarak planlanan GAP, l980′lerde çok sektörlü, entegre bir bölgesel kalkınma projesine dönüştürülmüştür. Proje, sulama, hidroelektrik, enerji, tarım, kırsal ve kentsel altyapı, ormancılık, eğitim ve sağlık gibi sektörleri kapsamaktadır. Su kaynakları programı 22 baraj, l9 hidroelektrik santrali ve l.7 milyon hektar alanda sulama sistemleri yapımını öngörmektedir. Toplam maliyeti 32 milyar ABD doları olan Proje’nin, enerji santrallerinin toplam kurulu gücü 7476 MW olup yılda 27 milyar kilovat/saat enerji üretimi öngörülmektedir.
Bugün geldiği nokta itibariyle proje, gelecek kuşaklar için kendilerini geliştirebilecekleri bir ortam yaratılmasını amaçlayan, sürdürülebilir insani kalkınma felsefesi üzerine kurulmuştur; kalkınmada adalet, eşitlik, katılımcılık, insan kaynaklarının geliştirilmesi çerçevesinde çevresel, mekansal, ekonomik, sosyal ve sulamada sürdürülebilirlik GAP’ın temel vizyonunu oluşturmaktadır.
Türkiye Cumhuriyeti’nin uyguladığı bölgesel kalkınmaya yönelik en büyük ve kapsamlı proje olan Güneydoğu Anadolu Projesi için önemli aşamalara ulaşılan bir dönem geride bırakılmıştır. Proje finansal açıdan %40′ları aşan bir gerçekleşme oranına ulaşmıştır. GAP enerji sektöründe %73′e, tarım sektöründe ise %ll’e varan bir gerçekleşmeyi sağlamış bulunmaktadır. Çağdaş uygarlık seviyesine ulaşmada, su kaynaklarının değerlendirilmesi amacıyla başlatılan Güneydoğu Anadolu Projesi, süreç içinde, Güneydoğu Anadolu Bölgesi’ni çağlar öncesindeki mamur ve müreffeh konumuna getirmeyi ve bu konumu yüzyıllarca muhafaza etmeyi amaçlayan, gerek teknik gerekse ekonomik ve sosyal donanımını bu kutsal amaca hasreden bir proje olma noktasına ulaşmıştır.
Proje’nin sosyal boyutuna verilen önemin her geçen gün artması, GAP’ı uluslararası platformlarda “Sürdürülebilir insani gelişme”ye örnek gösterilen bir noktaya taşımıştır.
GAP, günümüzde insan unsurunu ön planda tutan katılımcı ve sürdürülebilir ekonomik ve insani gelişme modelini benimsemiş uygulamaları ile ulusal ve uluslararası kamuoyu tarafından artık bu özellikleriyle de bilinen ve izlenen bir proje haline gelmiştir.

http://www.gapturkiye.gen.tr/gap

GAP’IN HEDEFLERİ
Genel Kalkınma Hedefleri
Tarımsal Kalkınma Hedefleri
Sınai Kalkınma Hedefleri
Planlama Yaklaşımı
Sosyal Politika Hedefleri
Sonuç
Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP) dünyadaki örnekleriyle karşılaştırıldığında kapladığı coğrafi alan, fiziksel büyüklükleri ve hedefleri açısından iddialı bir projedir.GAP ülkemizin yörece az gelişmiş bölgelerinden birisi olan Güneydoğu Anadolu Bölgesi’ndeki 9 ilde (Adıyaman, Batman, Diyarbakır, Gaziantep, Kilis, Mardin, Siirt, Şanlıurfa, Şırnak) uygulanmakta olan, çok sektörlü entegre bir bölgesel kalkınma projesidir. Entegre niteliğiyle Proje, sadece barajlar, hidroelektrik santralleri, sulama yapıları gibi fiziksel yatırımlarla sınırlı kalmayıp, bunların yanında ve birbiriyle eşgüdüm içinde tarımsal gelişme,sanayi, kentsel ve kırsal altyapı, haberleşme, eğitim, sağlık, kültür, turizm ve diğer sosyal hizmetler gibi sosyo-ekonomik sektörlerin geliştirilmesine yönelik yatırım ve etkinlikleri de içermektedir.
GAP giderek önem kazanan bölgeler arası eşitsizliklerin giderilmesini hedefleyen devletin genel politikası çerçevesinde kendi hedeflerini oluşturmuştur. GAP, az gelişmiş bölgelerdeki kalkınma potansiyelinin ortaya çıkarılmasının kendi başına ekonomik büyüme, toplumsal istikrar ve ihracatın teşviki gibi ulusal hedeflere katkıda bulunacağına ilişkin devlet politikası ile örtüşmektedir. Nitekim GAP kalkınma hedefleri incelendiğinde, bu gerçek açıkça ortaya çıkmaktadır.

http://www.gapturkiye.gen.tr/gap

GAP’IN BÖLGEYE KATKILARI

GAP Proje Maliyeti ve Sektörel Gerçekleşme
(Haziran 1999)

(1999 Yılı Fiyatlarıyla, Milyar TL)
SEKTÖRLER TOPLAM
MALİYET (İHTİYAÇ) HAZİRAN 1999
SONUNA KADAR
KÜM. YATIRIM NAKDİ GERÇEKLEŞME (%)
Tarım 3 157 424 386 060 12.2
Enerji 3 354 497 2 491 818 74.3
Madencilik 242 144 236 193 97.5
İmalat 466 158 188 397 40.4
Ulaştırma+ Haberleşme 2 309 408 697 248 30.2
Turizm 17 532 4 263 24.3
Konut 100 911 34 677 34.4
Eğitim+Sağlık 276 728 211 566 76.5
Diğer Kamu Hizmetleri 507 306 268 039 52.8
TOPLAM 10 432 108 4 518 261 43.3

http://www.gapturkiye.gen.tr/gap

GAP’IN İNSANLIĞA FAYDALARI

Her ne kadar GAP bir bölgesel kalkınma projesi olsa da dolaylı olarak tüm ülke halkına ve insanlığa olumlu etkileri olan bir projedir. Çünkü unutmamak gerekir ki, küreselleşen bir dünyada, bir bölgede varolan yoksulluk sorunu giderek bütün insanlığı olumsuz olarak etkileyebilmektedir. GAP’ta doğal kaynakların geliştirilmesi ve insani gelişmenin sağlanması, bu bölgenin insanlığın gelişmesine yapacağı katkıyı artıracaktır. Sulama sonucunda bu bölgede tarımsal üretimin artması sadece bölge ve ülke insanının değil, genel olarak insanlığın gıda güvenliğinin artmasına da katkı yapacaktır. Ayrıca GAP bölgesinde sosyal istikrarın gelişmesine de katkı yapacaktır. GAP bölgeler arası gelişmişlik farkının giderilmesi yönünde atılan en büyük adımdır.

http://www.gapturkiye.gen.tr/gap

GAP KAPSAMINDA GELİŞTİRİLEN ÇED PROJELERİ

I-Tamamlanan Projeler

Diyarbakır ve Yöresi Çevre Araştırma Projesi

Projenin Amacı : Diyarbakır ve yöresinin mevcut flora ve fauna kaynaklarının envanterini çıkarmak, doğal kaynaklardaki kirlenmeyi tespit etmek ve gerekli tedbirleri önermektir.

Projenin Kapsamı : Diyarbakır kenti ve Dicle Nehri’ndeki kirlenmenin boyutlarını belirlemek ve gerekli tedbirleri almaktır.

Mevcut Durum : Projenin birinci aşaması (Aralık 1992) tamamlanmış olup, Diyarbakır ve çevresi flora ve fauna envanteri çıkarılmış ve kirlenmenin boyutları belirlenmiştir.

GAP Sulama Sistemlerinin İşletme-Bakımı ve Yönetimi (MOM) Kapsamında Pilot Sulama Alanında Ön Çevresel Etki Değerlendirmesi

Projenin Amacı : GAP Bölgesinde kurulacak olan sulama sistemlerinin modellenmesini yapmak, işletme bakımı ve yönetimi konusunda önerilerde bulunmaktır. Bu proje kapsamında seçilen pilot sulama alanında Ön Çevresel Etki Değerlendirmesi yapmaktır.

Projenin Kapsamı : Proje kapsamında Harran Ovası’nda seçilen pilot alandaki Ön Çevresel Etki Değerlendirme çalışması yapılmaktadır.

Mevcut Durum : Harran Ovası’nda seçilen pilot alanda sulamanın getireceği çevresel etkiler irdelenmiş ve rapor halinde sunulmuştur.

Ayrıca MOM çalışması kapsamında “GAP Bölgesinde İnşa Edilecek Büyük Sulama Projelerinin Çevre Üzerinde Yaratacağı Potansiyel Etki” başlıklı teknik rapor hazırlanmıştır.

Add a Comment

E-posta hesabınız yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir


*

Ödev Ödev