DRAMATURGİ ÇÖZÜMLEMELERİ

DRAMATURGİ ÇÖZÜMLEMELERİ

1. TEMA :

1.a. Ana Tema : Özgürlük
1.b. Yan Tema : Kin, gurur, aşk, sevgi, ölüm, korku, nefret, acıma, düşmanlık, ihanet,
tutsaklık, bağlılık, ölümsüzlük, cesaret, inanç, dostluk, kışkırtıcılık

2. ÖNERME : İnsanlar, özgürlük savaşımı uğrunda kararlı, istekli ve şirinevler escort önder karaktere sahip olurlarsa toplumun düzelmemesi için hiçbir sebep yoktur.

3. MESAJ :

Her nesilde Gılgameş gibileri gelecek ve o eski boş inançlar yıkılacak, ilerlemeyi köstekleyen zincirler kırılacaktır. Özgürlüğün karşısında ölüm bir hiçtir. İnsanlar eğer şişli escort özgürlük gücünü içlerinde hissederlerse, yaşam sonsuza değin evrimlere açılabilir ve dünya değişebilir.

4.Oyunun Biçimi :

Oyun kapalı biçime göre yazılmıştır.

5. Karşıtlıklar : Ölüm – Ölümsüzlük, Bağlılık – İhanet, Sevgi – Nefret, Esaret – Özgürlük
Korku – Cesaret

6.Mekan-Mekanlar :

1. PERDE : Gılgameş’in açık ordugahı
2. PERDE : I.Uruk devrine ait taksim escort tapınağın içi
3. PERDE : Kırlık bir arazi
4. PERDE : Utnapiştim’in mağarasının önü

7. Atmosfer :

1. PERDE : Savaş atmosferi vardır.
2. PERDE : İlk başlarda gergin olan hava, Gılgameş’in Engidu ile dost olmasıyla yumuşar.
3. PERDE : Perdenin başlarında tartışma ortamı vardır. İştar ve Engidu sahnesinde gergin, Engidu’nun ölümüyle de hüzünlü bir hava vardır.
4. PERDE : Sorgulayıcı ve gergin bir hava hakimdir.

8. Kişileştirme :Oyun kişileri karakter ataşehir escort özelliği taşımaktadır.

8.a. Eksen Karakter :Gılgameş

8.b. Karşı Eksen Karakter :İştar

9. Oyun Kişilerinin Yapısal Özellikleri :

9.a. Biyolojik Özellikler :

Gılgameş ; Genç, iri yarıdır. Uzun ve gür saçları; uzun, göğsüne kadar uzanan sakalları vardır.

İştar ; Güzel bir vücudu, dağınık ve omuzlarına kadar uzanan saçları vardır. İnsanları yakıp, kül eden bir güzelliği vardır.

Miliza ; Güzel bir kızdır. Güzel bir sesi vardır.

Engidu ; Gılgameş kadar iri, gösterişli, güçlü, ve kuvvetlidir. Yirmili izmit bayan escort yaşlardadır.Vahşi bir görüntüsü vardır.

Utna piştim ; Uzun, iri yarı bir görüntüsü vardır.

Nin-Sun ; Bakımlı ve güzel bir kadındır.

9.b. Psikolojik Özellikler :

Gılgameş ; İnsanların isteğini tanrıların isteğinden üstün tutan adaletli bir yapısı vardır. Kendine güvenen, gururlu, söz dinlemez, cesur, kinci, akıllı, dürüst, vefalı, iradeli, kararlı ve insancıl bir karakterdir.Yazgıya inanıyor. İştar’ı seviyor. Ne yapması gerektiğini biliyor.

İştar ; Karşısındakini elde etmek için tatlı dilini ve güzelliğini kullanıyor. Riyakardır. Yerine göre tutkulu, yerine göre kırılgan ve kindardır. Gılgameş’e aşık, doyumsuz biridir.

Miliza ; Süsüne düşkün, oynak bir kadındır. Engidu’yu seven Miliza’nın, şefkatli ve koruyucu bir yapısı vardır.

Engidu ; Önceleri hayvansı duygulara sahipse de Miliza onu eğitir. Bilgisiz, ürkek, vahşi ve saftır. Bunun yanında gururlu, erdemli ve merttir.

Utnapiştim ; Bilgili ve babacan, sözünün eri bir kişidir.Tanrılara bağlıdır.

Nin-Sun ; Gılgameş’in üzerine titrer. Koruyucu ve gözetici bir yapısı vardır. Gururludur.

9.c. Sosyolojik Özellikler :

Gılgameş ; Yarı tanrıdır. Şamaş ve Kraliçe Nin-Sun’un oğludur. Gaddar En-Me-Kar’ın da torunudur.

İştar ; Güzellik Tanrıçasıdır. Tanrı Anu ve Tanrıça Antum’un kızıdır.

Miliza ; Toplumda güzelliğiyle yer edinmiş bir fahişedir.

Engidu ; Tanrı Aruru’nun öldürmeyip, ormana saldığı bir orman yabanisidir.
Utnapiştim ; Balıkçılıkla uğraşıyor. Şurripak Kralı Ubar Tutu’nun ölümsüz oğludur. Tanrıların sırrını saklamakla görevlendirilmiştir.

9.d. Tavır Özellikleri :
Gılgameş ; Annesinin tüm uyarıları karşısında dik başlı bir tavır sergiliyor. Tanrılara ve düzenlerine karşı öfkelidir. İştar’ın karşısında iradesini kontrol etmeye çalışıyor. Korktuğunu yada sevgisini belli etmemek için kahkahalar atma yoluna gidiyor.

İştar ; Tatlı dilli, güzelliğini ön plana çıkarma eğilimindedir. Duygularını belli etmemek için ara sıra yüzünü kapatır.

Miliza ; Oynak ve çevik bir tavır içerisindedir.

Engidu ; Vahşi, yabanıl bir hayvan davranışı içindedir.

Utnapiştim ; Babacan ve ağır hareketlidir.

Nin-Sun ; Oğlunun inatçılığı karşısında endişeli bir tavır sergiler. Tavırları anaçtır.

9.e. Konumları Ve Yönelişleri :

Gılgameş ; Uruk kralıdır. Özgürlük ve ölümsüzlüğe ulaşma yolunda kararlıdır.

İştar ; Güzellik Tanrıçasıdır. Oyunun başında Gılgameş’i alt etmeye çalışsa da ona sevgi beslemektedir. Oyunun sonlarında Gılgameş’in insansı yönlerinin daha çok ortaya çıkmasıyla, bu sevgi bir aşka dönüşüyor.

Miliza ; Halkın içinden biridir. Engidu’ya duyduğu sevgi, Miliza’da annelik duygusunun verdiği koruma içgüdüsünü ön plana çıkartıyor.

Engidu ; Gılgameş’in dostudur. Kavgada Gılgameş’e yenilmesi karşısında kendisini öldürmesini istese de, daha sonra Gılgameş’in arkadaşlığına inanarak onun için ölüme bile gider.

Utnapiştim ; Tanrıların sırrını saklayan bir ölümsüzdür. Gılgameş’e gerçeğin farkına vardırmak için çaba sarfeder.

9.f. Oyun Kişisinin Amacı :

Gılgameş ; Tanrıları alt ederek, ölümsüzlüğe ve özgürlüğe kavuşmak.

İştar ; Gılgameş’i güzelliğiyle büyüleyerek, ortadan kaldırmak.

Miliza ; Engidu ile birlikte olmak.

Nin-Sun ; Gılgameş’i Tanrılara karşı olmaktan vazgeçirmek.

Utnapiştim ; Gılgameş’e sırrı vermemek.

9.g. Oyun Kişisinin Önündeki Engel / Engeller :

Gılgameş ; Önündeki engel Tanrılar ve ölümdür.

İştar ; Gılgameş’in güçlü iradesi.

Miliza ; Engidu’nun Gılgameş’e can yoldaşı olması.

Engidu ; İştar’ın onun karşısına çıkması.

Nin-Sun ; Gılgameş’in amacı doğrultusunda kararlı davranması ve dikbaşlılığı.

Utnapiştim ; Tanrılar tarafından sırrı saklama konusunda tutsak bırakılması.

10. Aksiyon gelişimi :

10.a. İç Aksiyon Gelişimi :

İştar, oyunun başlarında, Gılgameş’e içten içe bir sevgi duyuyor. Gılgameş’in onu küçümsemesiyle bu sevgi kine dönüşüyor. Oyunun sonlarına doğru bu kin, Gılgameş’in insansı yönlerinin daha çok ön plana çıkmasıyla içindeki sevginin tutkulu bir aşka dönüşmesiyle son buluyur. İçinde duyduğu bu tutkulu aşk sonucunda İştar onun ölmesini, yok olup gitmesini istemiyor.
Gılgameş, oyunun başlarında, insanların tanrılar karşısında özgürlüğü için, tanrılara kin besliyor. İştar’a da belli etmek istemese de içten içe bir sevgi duyuyor. Ama bu içindeki kin bu sevginin dışa vurumunu engelliyor. Tanrılara karşı olan bu kini, can yoldaşı Engidu’nun ölmesine bir vesile oluşturuyor. Bu ölümle tam anlamıyla “özgür insan” olabilmenin önemini anlar.Utnapiştim bile onu bu özgürlük düşüncesinden alıkoyamaz.

Engidu, Gılgameş’in onu kavgada yenmesiyle ölmek ister. Gılgameş’in onu öldürmeyip, bağrına basmasıyla onun can yoldaşı olur. Onu o kadar çok sever ki kendi yaşamı bile artık ikinci plandadır. Başlangıçta bilinçsiz olan ve hayvancıkları arasında yaşayan Engidu, sonunda fahişe Miliza sayesinde fizik aşkın gizlerini keşfeder. Bu alışkanlık, onda insanlığın uyanması ve gelişmesi sürecini başlatır. Gılgameş’in tanrılara karşı giriştiği kavgada, tek dostu ve müttefiki işte bu Engidu olmuştur.

10.b. Dış Aksiyon Gelişimi :

Gılgameş’in tanrılara kafa tutmasıyla İştar, Gılgameş’in yanına gelir. İştar, Gılgameş’in tanrıları küçük düşürmesiyle intikam almak ister. İntikamını Engidu’yu öldürmekle alır. İlk başlarda Gılgameş’in üzerine giderken, oyunun sonunda ona duyduğu sevgiden dolayı ondan kaçmak ister.
Gılgameş, halkın isteklerini tanrıların isteklerinden daha ön planda tutar. Hatta bu uğurda kutsal sayılan sedir ağaçlarını kullanabileceklerini söyler ve İştar’ı halkın önünde küçük düşürür. Nin-Sun’un Engidu’yu düşman gibi göstermesiyle sebepsiz yere Engidu ile dövüşür ve onu yener. İşin içinde hile olduğunu öğrenince, utanarak Engidu’yu bağrına basar.Onu kardeşi ilan eder. Engidu ile tanrılara savaş açarlar. Engidu’nun İştar tarafından öldürülmesiyle tanrı sırlarını bilen Utnapiştim’in yanına gider. Utnapiştim’in tüm çabalarına rağmen özgürlük düşüncesinden vazgeçmez ve İştar’ın kollarına atılır.
Tanrıların öfkesine neden olan Engidu’yu, onların gönderdiği İştar ateşinde yakar.Bu noktada ölüm teması ön plana çıkar ve Gılgameş ölümsüzlüğün gizini koparmak için atılıma girişir. Üçüncü ve son aşamada artık güç denemesi değil de, durumların çatışması verilir.

10. Olay Dizisi :

Gılgameş, Nin-Sun’un tanrı Şamaş’tan olan çocuğudur. En-Me-Kar, tahtına ortak istemediğinden Gılgameş’i gizlice doğuran Nin-Sun, doğurduğu gün Gılgameş’in alın yazısını okumuş, O’nun bekledikleri insan olduğunu anlamış, bunun üzerine çocuğunu pencereden atmış ve bir kartal onu kapıp Uruk nehri kıyılarınagetirmiş ve Gılgameş halkın içinde büyümüş, yaralı insanların başına geçmiştir.
Tanrıları hiçe sayan Gılgameş, kutsal sedir ağaçlarını kestirip; ölülere mezar, dirilere mezar, dirilere mezar yapmış, Tanrıların gazabı için göğsünü siper etmiştir. Gılgameş için dünya, insanlar için yaratılmıştır. Bunun için de Tanrıları insanlara üstün kılan sırrı ele geçirmek gerekmektedir. Tanrılar, Gılgameş’in aklını çelmek için, güzellik tanrıçası İştar’ı gönderirler. Ancak, İştar kendisini Gılgameş’e sunarsa da, Gılgameş onu geri çevirir. Çünkü, İştar’a dokununca insanın yanacağını bilmektedir. Öte yandan, En-Me-Kar’a karşı zafer kazanmıştır. Bu kez tanrılar, Gılgameş’in karşısına dikmek için, Engidu adlı bir orman yabanını yaratmışlar ve ormana salmışlardır. Nin-Sun, Engidu’yu baştan çıkarıp getirmesi için Miliza’yı görevlendirir. Miliza bunu yaptıktan sonra, Nin-Sun’un buyruğuyla Engidu’yu sarhoş eder. Engidu ile Gılgameş kavga ederler ve Gılgameş onu alt ederse de, aslında yenilmeyen ama aldatılan, mert düşmanını can kardeşi sayar. Ona sarayını açar. Bu kez babası Şamaş, oğlunu uyarır. Tanrılar şimdi de Sedr dağları arkasındaki göklerin boğası Hunbaba’yı, Gılgameş’in karşısına süreceklerdir. O harekete geçmeden Gılgameş onun üzerine yürümelidir. Kendinde tanrıların gücü, tanrıların güveni olan Gılgameş, Engidu ile birlikte Hunbaba’nın üzerine yürürler ve tanrıları alt ederek, onları bir kez daha küçük düşürür. Tanrılar Gılgameş’i cezalandırmak için tekrar İştar’ı görevlendirirler. İştar, Gılgameş’i dize getirmek için onu erkeği olması karşılığında gökyüzünü ayağının altına sermeyi vaat ederse de, Gılgameş kendini tanrılardan daha güçlü gördüğü için, İştar’ı yine geri çevirir. Bunun üzerine İştar, kendini vaat ederek Engidu’nun aklını başından alır. Gılgameş’in uyarısına karşın, Engidu İştar’ın kollarına atılır ve cansız yere yığılır. Tanrılar kendilerine bir kurban almışlardır. İştar, Gılgameş’e öleceğini, üstelik ölümü kendisinin arayacağını söyler. O sırada, Gılgameş’in yanına gelen bir kör, insan olupta ölümsüzlüğün sırrına eren tek kişi ve onunda Utnapiştim olduğunu söyler ve birlikte gitmeyi önerir. Kul değil ama tanrının kendisi olmak isteyen Gılgameş, köre tanrıların sırrını sorar ve kendisinin ölümlü, tanrılarınsa; ölümsüz olduğu yanıtını alır.
Gılgameş, Utnapiştim’in yanına ulaşmıştır ve yedi gündür uyumaktadır. Utnapiştim, karısına insanlar için Gılgameşlerin gerekli olduğunu söyler. Her nesilde bir Gılgameş gelmeli, O eski boş inançlar yıkılmalı, ilerlemeyi köstekleyen zincirler kırılmalıdır.
Tanrıların kendisine sırlarını verdikleri Utnapiştim, Gılgameş gibi, hem insanlardan hem de tanrılardan uzak, insanlarla tanrılar arasında, tek başına yaşamanın ne demek olduğunu bilmektir. Ancak, Utnapiştim, Gılgameş’e tanrıların sırrını vermez. Ayrıca, kendisine göre, ölümsüzlük son derece yorucudur. Bir tanrı olmadığını ama bir köle de olamayacağını bilen Gılgameş, Utnapiştim gibi insanlara ihanet pahasına tanrıların kölesi olmayı, tanrıların sırrını istemez. Ona, özgürlük coşkusu yetmektedir. Ama ne daha ileriye gidebilmekte, ne de geriye dönebilmektedir. İştar’a kendisini alması için yalvarır. Onu sevdiğini söyler. Ancak, İştar sadece yakan bir ateştir. Tek kendilerinin olsun diye ona tanrıların oynadığı bir oyundur bu. Gılgameş, kendini İştar’ın kollarına atar ve bir ışık Gılgameş’i yakar. Gılgameş, artık ölme fırsatını da kaybetmiştir. Korkunç bir karanlık içinde, bir hayal haline gelmiştir. Umutsuzca bir insan eli için uzanır.

11. Düğümler :

11.a. İlk Asal Düğüm Noktası : Gılgameş’in birinci perdede, Tanrı Anu’ya ait olan kutsal sedir ağaçlarını, Tanrıları hiçe sayarak, halk tarafından kullanılmasına izin verdiği sahnedir. (s.18)

11.b. Son Asal Düğüm Noktası : Oyunun sonlarında, 4. perdede, İştar’ın kollarına atılması.

12. Doruk Nokta : İştar’a sarıldıktan sonra yüzünü kaybettiği sahnedir.

13. Motifler : Ölüm

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir