Dramatik Şiir Nedir?

Dramatik Şiir
Manzum tiyatrolardaki şiire “dramatik şiir” denir. Dra­matik şiirin kaynağı Antik Yunan tiyatrosuna dayanır. Bu şiir türü, eski Yunan’da Bağ Bozumu Tanrısı Diony-sos adına düzenlenen törenlerde ortaya çıkmıştır. Dra­matik şiirin ilk iki türü olan tragedya ve komedya klasi-sizm akımının etkili olduğu devirde yeniden canlan­mış, 19. yüzyılda romantizm akımına bağlı sanatçıların klasisizmin katı kurallarını yıkmasıyla birlikte dram doğmuştur.
Dramatik şiirlerde konu tiyatro gibi canlandırılır okurun gözünde. Eski Yunan’daki tragedyalar ile başlayan dramatik şiir, günümüzde manzum tiyatrolarla varlığını sürdürmektedir.
Dramatik şiir kendi içinde tragedya, komedya ve dram olmak üzere üç başlık altında incelenebilir.
Tragedya Nedir?
Konusunu efsanelerden veya tarihsel olaylardan alan, acıklı sonuçlarla bağlanan manzum tiyatro eserlerine tragedya denir. Tragedyada yaşamın acı verici yönleri, belli kurallar içinde sahnede yansıtılır.
Klasik tragedyanın genel özellikleri şunlardır:
Manzum olarak yazılır.
Beş perdeden oluşur.
Klasik bir dil ve üslupla yazılır.
Yaşamın acıklı yönleri yansıtılır.
Anlatımda bayağı sözlere yer verilmez.
Konular tarihten ya da mitolojiden seçilir.
Erdem, ahlak ve ölçülü olma her şeyin üstündedir.
Öldürme, yaralama, vurma gibi kötü olaylar sah­nede gösterilmez.
Eski Yunan ve Latin medeniyetine yönelme görülür.
Kahramanlar, tanrılar, tanrıçalar gibi olağanüstü varlıklar ya da krallar, kraliçeler gibi soylu, seçkin kişiler arasından seçilir.
Üç birlik kuralına uyulur.
Bir eserde mekân, zaman ve olay birliğinin bulun­masına “üç birlik kuralı” denir.
⦁ Zaman birliği: Eserin konusu yirmi dört saat için­de geçer.
⦁ Yer birliği: Eserdeki olayın baştan sona kadar ay­nı yerde geçmesidir.
⦁ Olay birliği: Eserin tek bir ana olay çevresinde oluşmasıdır.
Klasik tragedyanın başlıca temsilcileri şunlardır:
Aiskhylos, Sophokles, Euripides; Ennius; Corneille ve Racine klasik tragedya türünde önemli yapıtlar vermiştir.
ANDROMAK III. Perde VIII. Sahne Andrpmak, Şefiz
ŞEFİZ: Hâkim olacaksınız, size söylemiştim ben, Kendi kaderinizle Yunanistan’a rağmen.
ANDROMAK: Heyhat! Nasıl netice verdi nutuklarım bak!
Bana kalan şey yalnız oğlumu suçlandırmak.
ŞEFİZ: Bu, Madam kocanıza yeter bir sadakattir; Fazla fazilet sizi bir cani yapabilir. Sevk eder uysallığa ruhunuzu o asıl.
ANDROMAK: Ona ben Pirüs’ü mü halef yapayım? Nasıl?
ŞEFİZ: Yunanlıların aldığı oğlunuz böyle diler.
Sanır mısınız bundan ruhlar üzgündürler,
Muzaffer bir kralı, Madam hor görmek neden?
Sizi cetlerinizin sırasına yükselten,
Galiplerinizi hep çiğneyen uğrunuzda,
Yâd etmeden babası Aşil olduğunu da,
Kendi zaferlerini boş sayan, inkâr eden…
Racine

Komedya Nedir?
Yaşamın gülünç yanlarını konu alan manzum tiyatro türüne komedya denir. Komedyada güldürürken dü­şündürme ve doğruyu buldurma amaçlanır.
Klasik komedyanın genel özellikleri şunlardır: -> Manzum olarak yazılır.
Konular, çağdaş toplumdan, günlük yaşantıdan alınır.
Yaşamın gülünç yönleri yansıtılır.
Toplumsal çelişkilerin gülünç yanları vurgulanarak düşündürme amaçlanır.
Kişiler genellikle halkın arasından seçilir.
Öldürme, yaralama, vurma gibi acı verici olaylar sahnede izleyicinin gözü önünde canlandırılır.
Anlatımda soyluluk aranmaz, her türlü söze yer verilir.

Eski Yunan ve Latin medeniyetine yönelme görülür.
Birbiri ardınca kesintisiz sürüp giden diyalog ve koro bölümlerinden oluşur.
Üç birlik kuralına uyulur.
Klasik komedyanın balıca temsilcileri şunlardır:
Aristophanes, Menandros, Terentius, Plautus ve Moli-ere klasik komedya türünde önemli yapıtlar vermiştir.
İKİZLER
II. Perde II. Sahne
Cylindrus, II. Menaechmus, Messenio MENAECHMUS: Tanrılar yardımcın olsun!
Demek tanıyorsun sen beni!
CYLİNDRUS: Seni tanımayacağım da kimi tanıya­cağım yahu! Öteki konuklar nerede?
MENAECHMUS: Öteki konuklar mı? Onlar da kim?
MESSENİO: Kim olacak? Senin asalak.
MENAECHMUS: Benim asalak mı? (Messino’ya) Belli, kaçık bu adam!
MESSENİO: (Menaechmus’a yavaşça)
Ben sana bu şehirde sürü sürü edepsiz vardır demedim mi?
MENAECHMUS: (Cylindrus’a)
Kimmiş bu adam?
Adı neymiş onun?
Plautus

Dram Nedir?
Yaşamın acıklı ve gülünç yönlerini bir arada yansıtan tiyatro türüne dram denir.
Dramın genel özellikleri şunlardır:
Hem şiir hem de düz yazı biçiminde ya da şiir ve düz yazı karışık olarak yazılabilir.
Kişiler halkın her kesiminden seçilebilir.
Yaşamın gülünç ve üzücü yönleri birlikte yansıtılır.
Perde sayısı yazarın isteğine bağlıdır.
Üç birlik kuralına uyma zorunluluğu yoktur.
Konular günlük yaşamdan ya da tarihten seçilebilir.
Öldürme, yaralama, vurma gibi üzücü olaylar sah­nede gösterilir.
Eski Yunan ve Latin medeniyeti yerine ulusal de­ğerlere yönelme görülür.
Dramın başlıca temsilcileri şunlardır:
W. Shakespeare, Goethe, Schiller, V. Hugo dram tü­ründe önemli yapıtlar vermiştir.
HERNANİ
II. Perde III. Sahne
Don Carlos, Dona Sol, Hernani
HERNANİ: (Hareketsiz, kolları hep çapraz ve kıvıl­cım saçan gözleri krala dikili)
Tanrı şahidim hani!
Onu gökte ararken yerde buldum.
DONA SOL: Hernani, kurtarın beni ondan!
HERNANİ: Merak etme sevgilim…
DON CARLOS: Bizimkiler ne oldu? Bu çeribaşını kim bıraktı buralara?
(Seslenerek) Hey Monterey!
HERNANİ: Dostlarımın
Emrinde dostlarınız! Boşuna çağırmayın
Onlan… Gelseler de üç kişiden ne çıkar?
Her biri dördünüze bedel altmış yiğit var
Beride… Kozumuzu aramızda bölüşsek
Daha iyi olacak. Olur şey değil, demek
Bir genç kıza saldırmak hükümdarlık şanından…
Biz de zannederdik ki beyinsiz ve kaltaban Kimselerin karıdır böyle şeyler… DON CARLOS: (istihfafla gülümseyerek)
Yüzünüz var doğrusu… İtiraz ne haddime Sayın haydut efendi…

dramatik_siir_nedir

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir