DOĞAL KAYNAKLARIN VE BUNLARIN KULLANIMININ DEĞİŞİMİ

DOĞAL KAYNAKLARIN VE BUNLARIN KULLANIMININ DEĞİŞİMİ
Doğal kaynakların kullanım alanı ve miktarı zaman içinde değişmektedir. İnsanların artan ihtiyaçları ve teknolojinin gelişimine bağlı olarak kullanılan doğal kaynağın türü ve kullanım amacı da farklılaşmaktadır. Örneğin Neolitik Dönem’de içme, kullanma ve sulama amaçlı kullanılan su günümüzde bunların yanı sıra birçok amaçla kullanılmaktadır. Demir çelik, nükleer ve termik santrallerde soğutucu olarak, hidroelektrik santrallerde enerji üretimi için kullanılmaktadır. Sudan ayrıca turizm ve spor amacıyla da yararlanılmaktadır. Bu nedenle sanayileşmiş ülkelerdeki su tüketim miktarı ve amacı çok fazladır. Dolayısıyla bu ülkelerde suya olan ihtiyaç da artmaktadır.

hoover-baraji

Toprağın üretim amacıyla kullanımı Neolitik Dönem’de başla­mıştır. Bu dönemde topraktan tarımsal üretim için yararlanılmış­tır. Yerleşik hayatla birlikte topraktan çanak çömlek ve ev yapımı amacıyla da yararlanılmıştır. Günümüzde topraktan tarım ama­cıyla yararlanılması daha yaygınlaşmış ve topraktan yararlanma teknikleri değişmiştir. Yeryüzünün büyük bir kısmında tarım mo­dern yöntemlerle yapılmaktadır.

topraktan-uretim

İnsanların eskiden beri kullandıkları doğal kaynaklardan biri de ormandır. İnsanlar, ormanlardan daha çok yakıt elde etmek için ve onu tahrip ederek kullanıyorlardı. Günümüzde ormanlardan başta kâğıt, inşaat ve mobilya olmak üzere çeşitli sanayi kollarında yararlanılmaktadır. Ayrıca ormanlardan yararlanma, sürdürülebilir kullanım ilkelerine uygun şekilde gerçekleştirilebilmektedir. Bu da orman alanlarında ağaçlandırma yaparak gerçekleştirilebilmektedir.

ormanlar

Taş kömüründen, uzun bir süre ısınma amacıyla yararlanıl­mıştır. 19. yüzyılda modern sanayinin gelişmesi ve yüksek fı­rınların icat edilmesiyle dünya genelinde taş kömürünün önemi artmıştır. Demir çelik fabrikalarında enerji kaynağı olarak kullanı­lan taş kömürü, bu kaynaklara sahip olan sanayileşmiş ülkelerin hızla gelişmesini sağlamıştır. Günümüzde de gelişmişliğin ölçüt­lerinden biri olarak kullanılan demir çelik üretimi için hâlen taş kömürü kullanılmaktadır.

demircelik-uretimi

Zamanla önemi artan enerji kaynaklarından biri de petroldür. Uzun bir süre keşfedilemeyen, keşfedildiği sınırlı alanlarda ise sokak aydınlatması için kullanılan petrol, günümüzde çok önemli bir enerji kaynağıdır. Bu enerji kaynağının önem kazanması içten yanmalı motorların icadıyla başlamıştır. 1937’de jet motorunun icat edilmesi ve petrolün jet yakıtı olarak kullanılması, petrolün jeopolitik önemini artırmıştır. Dizel motorların yapılması ve pet­rolün elektrik enerjisi üretiminde de kullanılması, bu ürünün de­ğerini artırmıştır.

petrol

Enerji kaynaklarından biri olan linyitten de uzun süre ısınma amacıyla yararlanılmıştır. Termik santrallerin icadıyla birlikte gü-nümüzde dünyada çıkarılan linyitin yaklaşık % 70’i elektrik enerjisi üretiminde kullanılmaktadır. Tükenen enerji kaynakları içinde linyitten elektrik enerjisi elde etme işleminin uzun bir süre devam edeceği belirtilmektedir.
Kullanım miktarı ve amacı değişen doğal kaynaklardan biri de rüzgârdır. Rüzgârdan, MÖ 3000’de yelkenli gemilerde hareket ettirici güç olarak yararlanılmaya başlanmıştır. Rüzgârın değirmenlerde kullanılmaya başlanması ise MÖ 200’de Irak’ta gerçekleşmiştir. Rüzgârdan elektrik üreten ilk tesis 1890 yılında Danimarka’da kurulmuştur. Günümüzde rüzgârdan elektrik enerjisi elde edilen santraller, dünyanın dört bir tarafında hızla yayılmaktadır. 1970’li yıllarda yaşanan petrol kriziyle beraber ortaya çıkan, tükenmeyen enerji kaynaklarına yönelme, bu tür enerji kaynaklarının önemini artırmıştır.

linyit-elektrik

ruzgar-enerjisi

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir